Umc’s

Programma Verbeteren van Kwaliteit

Samen beslissen

De patiënt als partner

Een jonge vader wil een complexe knieoperatie ondergaan zodat hij  later mogelijk toch nog met zijn zoontje kan voetballen. Een dame van 82 jaar wil, koste wat het kost, graag over drie maanden de geboorte van haar eerste achterkleinkind meemaken. Voor iedere individuele patiënt spelen andere aspecten een rol bij het kiezen van een behandeling.

Dit drijft zorgverleners om met hun patiënten te spreken over hun persoonlijke situatie en voorkeuren.  Hoe kunnen ervaringen van medisch specialisten andere collega’s stimuleren om verder in te zetten op samen beslissen? Hoe geef je de toerusting van zorgverleners in samen beslissen vorm? Hoe kan het EPD worden benut? En hoe evalueren we samen beslissen in de praktijk van de zorg?

Met deze en andere vragen gaan de deelnemende umc’s aan de slag. Het Erasmus MC en het MUMC+ zetten bijvoorbeeld in op de implementatie van Samen Beslissen in twee zorgprocessen, en zij participeren daarbij tevens in het implementatieprogramma Beslist Samen!

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Marion Verduijn

Leren van uitkomsten

Algemeen

Beschrijving volgt

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Nico van Weert

Inzet van het patiëntportaal

De patiënt als partner

Steeds meer ziekenhuizen hebben het medisch dossier opengesteld voor patiënten (Patiëntportaal). Dit draagt bij aan participatie van patiënten in hun zorg. De umc’s willen samenwerken aan de goede implementatie en doorontwikkeling van het patiëntportaal in de patiëntenzorg.

Dit verbetercluster wordt uitgewerkt door de deelnemende umc’s en hangt samen met bijvoorbeeld het Citrienprogramma Registratie aan de bron en het Citrienprogramma E-health.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts

De Patiënt Betrekken

De patiënt als partner

Hoe betrek je de patiënt bij zijn of haar zorg en op welke manier? Het bevorderen en ondersteunen van de actieve rol van de patiënt in de zorg is onderdeel van de ambitie van meerdere umc’s. De umc’s trekken hierin op verschillende manieren samen op met patiënten. Dit verbetercluster betreft het verbeteren en uitbreiden van de informatievoorziening, educatieprogramma’s en initiatieven gericht op het goed betrekken van de patiënt.

Waar mogelijk worden binnen dit verbetercluster ontwikkelingen uit het Citrienprogramma E-Health benut. Samen Beslissen en Inzet van het Patiëntenportaal zijn voorbeelden van middelen om patiënten goed te betrekken; daar werken de umc’s in gezamenlijkheid aan in twee andere verbeterclusters binnen het programma Verbeteren van Kwaliteit.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts

Programma Sturen op Kwaliteit

Visieontwikkeling & expertise

Dialoog met bestuurders en expertgroep

Bestuurders met de portefeuille Patiëntenzorg ontwikkelen in dialoog met elkaar een gezamenlijke visie op kwaliteitsinformatie ten behoeve van het sturen op kwaliteit van zorg. Ter ondersteuning daarvan vindt zo’n dialoog ook plaats in de kringen van het College van Medisch Directeuren en het NFU-consortium Kwaliteit van Zorg. Input wordt ontvangen van enkele dialoog-ondersteunende projecten en van de ontwikkelprojecten.

Het doel van dit project is het ontwikkelen van een gedragen visie op kwaliteitsinformatie voor het sturen op kwaliteit en transparantie en het gebruik daarvan. Het project is in oktober 2015 gestart en loopt in het tweede jaar van het programma Sturen op Kwaliteit door.

De te ontwikkelen visie zal de koers bepalen van (verdere) ontwikkeling van de informatievoorziening over de kwaliteit van zorg voor de Raad van Bestuur. De resultaten en tussenresultaten van dit project komen daartoe beschikbaar binnen dit programma én worden aangereikt en besproken voor gebruik daarbuiten, ook in algemene ziekenhuizen.

Verwachte impact (zorgbreed)

  • Gezamenlijke en gedragen visie over kwaliteitsinformatie voor het sturen op kwaliteit en transparantie.
  • Een gezamenlijk beeld van selectie, betekenis en gebruik van kernsets en van de optimale omvang van de kwaliteitsinformatie voor de Raad van Bestuur.
  • Zicht op lokale keuzen voor indicatoren t.b.v. sturing en het gebruik ervan.

Proceedings Invitational Organizing for Improvement, London April 26, 2017

Interimrapportage (september 2017)

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Oct 2015 - 31 Dec 2018

Projectleider

Heelkunde

Kernset Heelkunde

De umc’s staan voor een duurzame en patiëntveilige gezondheidszorg. Om dit doel te bereiken wordt veel kwaliteitsinformatie verzameld. De betekenis van deze informatie is echter niet eenduidig zodat sturing op verbetering van de kwaliteit van de patiëntenzorg moeilijk is.

In dit project is gestart met de definiëring van een kernset voor de afdeling heelkunde en het beschikbaar stellen hiervan voor de RvB. Deze krijgt hiermee inzicht in de kwaliteit van de geleverde zorg door de afdeling heelkunde en tevens de mogelijkheid om hierop te sturen. De kernset bevat betrouwbare en vergelijkbare kwaliteitsinformatie op ziekenhuisniveau waarbij de reeds beschikbare informatie het vertrekpunt is.

Naast definiëring van een kernset is ontwikkeling van een gezamenlijke visie op sturen op kwaliteit en transparantie doel van dit project. De kwaliteitsinformatie wordt benut om de patiëntenzorg te verbeteren.

Basis voorwaarden kernset:

  • Het direct kunnen doorklikken naar patiëntgegevens
  • Actuele data (maandelijks)
  • Benchmark UMC’s
  • Visueel aantrekkelijk en eenvoudig op te vragen
  • Dashboard moet flexibel zijn (nieuwe indicatoren erop, oude eraf)
  • Samenhang tussen indicatoren, makkelijk switchen en doorklikken

Succesfactoren:

  • Motivatie eindgebruiker
  • Zorgverleners ontwikkelen zelf indicatoren
  • Eenvoudig benaderbare data
  • Hergebruik bestaande data
  • Gebruik data van verplichte externe aanlevering
  • Verantwoordelijkheid verbeteren bij zorgverlener (ondersteund door kwaliteitsbureau)

Belemmerende factoren:

Hoge werkbelasting

  • Geen aansluiting bestaande systemen

Verwachte impact (zorgbreed)

Het project leidt tot een werkwijze waarmee sturen op kwaliteit op een duurzame wijze bereikt kan worden.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

DICA, IGZ, LBZ

Eindrapportage

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Jun 2016 - 31 May 2017

Projectleider

Ervaring

Governance rond kwaliteitsverbetering: lessen uit lokale dashboardontwikkeling

In en door ziekenhuizen wordt veel kwaliteitsinformatie verzameld. De betekenis hiervan voor sturing op kwaliteitsverbetering is divers. In dit project wordt in acht umc’s, twee algemene ziekenhuizen en twee topklinische opleidingsziekenhuizen geïnventariseerd op welke manier informatie over kwaliteit van zorg wordt verzameld, getoond op dashboards en welke ondersteunende structuren bij het sturen daarop behulpzaam zijn (zoals periodieke gespreksrondes en leerbijeenkomsten).

Voortgebouwd wordt op data en inzichten uit drie studies naar kwaliteitsgovernance die in 2014 in opdracht van het Kwaliteitsinstituut en het NFU-consortium Kwaliteit van Zorg zijn uitgevoerd op meso (ziekenhuis) en micro (werkplek) niveau. Ook verzamelde data binnen de acht umc’s en verslagen van relevante bijeenkomsten zoals de Dialoogsessies met de bestuurders uit de umc’s worden benut. Daarnaast wordt in dit project een verbinding gelegd met de lopende studie over ‘goede leefsystemen’, waarin onder andere wordt onderzocht hoe zorgprofessionals externe indicatoren die onderdeel uitmaken van de ‘systeemwereld’ benutten voor interne sturing in de ‘leefwereld’.

Dit project heeft geresulteerd in een handreiking met praktische lessen, goede voorbeelden en discussiepunten voor de lokale ontwikkeling van het sturen op kwaliteit: 

Eindrapportage

Pecha kucha (zip, download begint meteen)

Presentatie

Publicatie: Broekharst D., Weggelaar A.M., Bruijne M. de. (2017) Leren van dashboard-ontwikkeling in ziekenhuizen: Data nog sterk extern gericht. BoardRoom Zorg. 08: 26-29.

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Jul 2016 - 31 Dec 2016

Projectleiders

  • dr. Anne Marie Weggelaar-Jansen MCM
    Universitair docent iBMG, Erasmus Universiteit
    weggelaar@bmg.eur.nl
  • dr. Martine de Bruijne
    Universitair hoofddocent kwaliteit en veiligheid
    VUmc
    mc.debruyne@vumc.nl

MS/Schisis

Implementatie kernset Schisiszorg & Ontwikkeling kernset Multiple Sclerose

Zowel voor MS als voor Schisis is de invoering van (geaggregeerde) sleutelindicatoren voor het integraal meten van geleverde waarde beoogd, op basis van klinische en door de patiënt gerapporteerde uitkomsten, procesindicatoren, patiëntervaring en –tevredenheid, kosten(drijvers), die betrouwbaar, valide en vergelijkbaar uit de bronregistratie(s) gemeten kunnen worden.

MS-zorg

In de zorg rondom MS is er veel verschil tussen verschillende ziekenhuizen. Met onder meer de Second Opinion Poli heeft het MS team in VUmc de functie van een regionaal/nationaal 2e en 3e lijns Center of Exellence. De focus ligt hierbij primair op (her)diagnose, onderzoek en ziekte modellerende therapie en minder op de nazorg. Omdat het MS team een regionale en landelijke functie heeft is een goede samenwerking in de keten belangrijk voor de uitkomst van de geleverde zorg. De benchmark voor MS zorg in NL is vooralsnog financieel gedreven . De uitkomsten van zorg worden hierin nog niet meegenomen.

Het is van essentieel belang om helder te krijgen hoe het met de mensen gaat gedurende hun ziekteproces en hoe de kwaliteit van leven wordt beïnvloed als gevolg van hun specifieke zorgproces. Om dit helder te krijgen moeten op structurele wijze de juiste uitkomsten worden gemeten.Het hoofddoel van het project is de ingebruikname van de ‘beste’ set van uitkomstenindicatoren voor MS patiënten.

Schisiszorg

Voor schisiszorg is een internationale kernset ontwikkeld door het International Consortium on Health Outcome Measurements (ICHOM). VUmc was niet direct betrokken bij de samenstelling van de kernset, maar wilt deze invoeren in zijn organisatie om internationale benchmarking mogelijk te maken. Het project Kernset Schisis levert voor de Raad van Bestuur primair een handleiding voor de invoering van een reeds vastgestelde kernset van kwaliteitsindicatoren met daaraan gekoppeld een zorgkostendatabase, ten behoeve van het verkrijgen van overzicht van en inzicht in de zorgkosten rondom schisis.
 

Verwachte impact (zorgbreed)

De ultieme wens is om beide patiëntengroepen zo goed mogelijk in de maatschappij te laten functioneren.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

ICHOM/Waardegedreven zorg

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Nov 2016 - 01 Nov 2017

Projectleider

Patiëntenparticipatie

CAPPUCCINO

Sturing op kwaliteit door de Raad van Bestuur in umc’s vindt momenteel vooral plaats aan de hand van indicatoren voor patiëntgerichtheid (zoals de CQ-index en de verbeteracties daarop). Er bestaat echter nog geen indicator voor de mate van patiënt- en familieparticipatie dat geplaatst kan worden op het kwaliteitsdashboard van de Raad van Bestuur.

Doel van het CAPPUCCINO-project (Creating an Academic Patiënt Participation Uniform Care Control Indicator: a New Outlook) is de ontwikkeling van een kernset van indicatoren voor de mate van patiënt- en familieparticipatie, inclusief factsheets en handleiding. Deze kernset kan zowel binnen als tussen de umc’s worden gebruikt om patiënt- en familieparticipatie te stimuleren. Hiermee kan de RvB een aanzet te geven tot een hogere trede op de zogeheten participatieladder in de richting van partnership en regie.

De kernset wordt volgens een wetenschappelijke consensusmethode samengesteld in samenwerking met een nationale groep experts van diverse umc’s en patientenvertegenwoordigers. Vervolgens worden de kernset, concept-factsheets per indicator en de handleiding in de praktijk getoetst in het Radboudumc, AMC, MUMC+ en LUMC. 

Verwachte impact (zorgbreed)

  • Kernset stuurindicator(en) patiënt- en familieparticipatie.
  • Factsheets per indicator en handleiding.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven
Dit project hangt samen met diverse programma’s en projecten waarmee NFU onderwerpen zoals gedeelde besluitvorming, patiëntparticipatie, terugdringen onnodige zorg, persoonsgerichte zorg of personalized care actief stimuleert:

Met al deze activiteiten geeft de NFU uitvoering aan de kwaliteitsvisie 2017-2020 Meer waarde voor de patiënt.

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

Patientenfederatie Nederland, IKONE

Looptijd
01 Nov 2016 - 01 Nov 2017

Projectleider

Kinderchirurgie

Ontwikkeling kernset kwaliteitsindicatoren kinderchirurgie

Het AMC en VUmc hebben gezamenlijk het initiatief genomen om een uniform nazorg en follow-up programma te ontwikkelen voor diverse topreferente patiëntengroepen binnen de Vrouw-Kind Centra (VKCs) van beide ziekenhuizen.

Met het uniformeren van de follow-up wordt gestandaardiseerde dataverzameling mogelijk waarmee zowel kwaliteitszorg als wetenschappelijk onderzoek worden gefaciliteerd. Hiermee maken we kwaliteitsverbetering en zorginnovatie structureel onderdeel van de patiëntenzorg.

  • Het verbeteren van de kwaliteit van zorg binnen de kinderchirurgie.
  • Middels het beschikbaar stellen van een kernset van kwaliteitsindicatoren faciliteren van het sturen op kwaliteit door divisiebesturen en RvBs.
  • Stimuleren van interprofessioneel samenwerken.
  • Op termijn onderlinge vergelijking van resultaten tussen kinderchirurgische centra en benchmarking waarmee analyse van factoren die bijdragen aan kwaliteit van zorg wordt gestimuleerd.

Verwachte impact (zorgbreed)

  • Creëren van een op kwaliteit en innovatie gerichte omgeving voor zorgprofessionals door: dialoog over kwaliteitsindicatoren, terugkoppeling en evaluatie van verzamelde kwaliteitsindicatoren, bespreken van data-analyses gericht op het vaststellen van de validiteit en betrouwbaarheid van kwaliteitsindices.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

Follow-me programma, Dutch Institute of Clinical Auditing (DICA), European Pediatric Surgical Audit (EPSA), Nederlandse Vereniging voor Kinderchirurgie (NVKC).

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Jan 2017 - 31 Dec 2017

Projectleider

RvB Risicomanager Regio

Risico’s van regionale samenwerking herkennen met bestaande database

De rol van de umc’s en partnerziekenhuizen bij samenwerking in de regio vraagt, naast professionele monitoring van de kwaliteit, ook om strategische monitoring en sturing van de kwaliteit van zorg. Het is de verantwoordelijkheid van de Raad van Bestuur om risico’s in de regionale samenwerking te identificeren en te managen. De juiste selectie en duiding van relevante kwaliteitsinformatie uit bestaande bronnen, helpt bestuurders hierbij.

Door het gebruik van een combinatie van kwantitatieve (data uit registraties) en kwalitatieve (interviews en prospectieve risico-inventarisatie) methoden worden problemen bij samenwerking in de regio en onderliggende oorzaken en risico’s geïdentificeerd. Samen met de (al dan niet vastgelegde) bestuurlijke verantwoordelijkheden, zullen de resultaten leiden tot een urgentiebesef bij bestuurders voor het systematisch en proactief signaleren van risico’s bij samenwerking in de regio. Het project laat zien welke informatiebronnen en methoden geschikt zijn voor bestuurders voor het structureel en vroegtijdig inventariseren van deze risico’s. Met een overzicht van risico’s kunnen zij hun medewerkers voorbereiden op risico’s die gepaard gaan met (nieuwe) samenwerking in de regio en hiermee de kwaliteit van zorg in de regio bewaken en garanderen.

Goed zicht op risico’s is niet alleen in het belang van bestuurders voor interne sturing, maar ook in het belang van toezichthouders waaraan de ziekenhuizen verantwoording afleggen, o.a. Raad van Toezicht en de IGZ (NTVZ 2016).

Verwachte impact (zorgbreed)

Wat de risico’s en effecten zijn van samenwerking in de regio is grotendeels onbekend. Dit project zal deze hiaten in kaart brengen en hiermee de urgentie voor dit onderwerp vergroten.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

  • Meetbaar Beter (hartcentra)
  • Project MONITOR-IC (regio IC)
  • Programma Sturen op Kwaliteit - Project Intensive Care

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

Catharina Ziekenhuis, Canisius Wilhelmina Ziekenhuis, Bernhoven en Maasziekenhuis Pantein

Looptijd
01 Jul 2017 - 31 Dec 2017

Projectleider

Calamiteiten

Leren te leren

Projectbeschrijving volgt.

Deelnemende umc’s

Looptijd
31 Aug 2017

Programma Onderwijs in Kwaliteit