Umc’s

Programma Verbeteren van Kwaliteit

Samen beslissen

De patiënt als partner

Een jonge vader wil een complexe knieoperatie ondergaan zodat hij  later mogelijk toch nog met zijn zoontje kan voetballen. Een dame van 82 jaar wil, koste wat het kost, graag over drie maanden de geboorte van haar eerste achterkleinkind meemaken. Voor iedere individuele patiënt spelen andere aspecten een rol bij het kiezen van een behandeling.

Dit drijft zorgverleners om met hun patiënten te spreken over hun persoonlijke situatie en voorkeuren.  Hoe kunnen ervaringen van medisch specialisten andere collega’s stimuleren om verder in te zetten op samen beslissen? Hoe geef je de toerusting van zorgverleners in samen beslissen vorm? Hoe kan het EPD worden benut? En hoe evalueren we samen beslissen in de praktijk van de zorg?

Met deze en andere vragen gaan de deelnemende umc’s aan de slag. Het Erasmus MC en het MUMC+ zetten bijvoorbeeld in op de implementatie van Samen Beslissen in twee zorgprocessen, en zij participeren daarbij tevens in het programma Beslist Samen!

Meer inspiratie? In de nieuwsbrief voor samenbeslissers brengen we met de Nederlandse Vereniging voor Ziekenhuizen, de Patiëntenfederatie Nederland, de Federatie Medisch Specialisten en het programma Beslist samen! goede praktijken en andere inspiratie over Samen Beslissen in beeld.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Marion Verduijn

Leren van uitkomsten

Algemeen

Betere uitkomsten en ervaringen in de zorg gaan komen van zorgprofessionals die samen leren. Er zijn goede voorbeelden in de umc’s. Bijvoorbeeld interprofessionele complicatiebespreking in de thoraxchirurgie, waarin continu ongewenste uitkomsten tegen het licht worden gehouden om werkwijzen te verbeteren.

In dit cluster zoeken we uit wat nodig is om leren effectief en als vaste routine te organiseren. Wat we vinden, passen we direct toe en evalueren we op randvoorwaarden en bruikbaarheid.

In de praktijkgroep Leren van patiëntervaringen wisselen we goede praktijken uit, zoals de verbetering van informatie bij ontslag in het LUMC die tot een aanmerkelijke verbetering van patiëntervaringen leidde.

In een samenwerking met het College van Medisch Directeuren wordt gewerkt aan leren van calamiteiten. In één van de belangrijke bijdragen proberen alumni van de Master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg grip te krijgen op de effectiviteit van verbetermaatregelen.

We hopen verder met de lopende pilot Value Based Healthcare met bestaande data uitkomstinformatie te genereren die relevant en inspirerend is om van te leren. Mogelijk een volgende praktijkgroep.

Terugkerende lessen betreffen de noodzaak van de juiste teamcultuur en –vaardigheden om te leren en de beschikbaarheid van actuele en betrouwbare uitkomstinformatie. We werken in het programma Sturen op Kwaliteit met elkaar uit hoe umc’s dit structureel op een hoger plan kunnen brengen.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Nico van Weert

Inzet van het patiëntportaal

De patiënt als partner

Steeds meer ziekenhuizen hebben het medisch dossier opengesteld voor patiënten (Patiëntportaal). Dit draagt bij aan participatie van patiënten in hun zorg. De umc’s willen samenwerken aan de goede implementatie en doorontwikkeling van het patiëntportaal in de patiëntenzorg.

Dit verbetercluster wordt uitgewerkt door de deelnemende umc’s en hangt samen met bijvoorbeeld het Citrienprogramma Registratie aan de bron en het Citrienprogramma E-health.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts np

De Patiënt Betrekken

De patiënt als partner

Hoe betrek je de patiënt bij zijn of haar zorg en op welke manier? Het bevorderen en ondersteunen van de actieve rol van de patiënt in de zorg is onderdeel van de ambitie van meerdere umc’s. De umc’s trekken hierin op verschillende manieren samen op met patiënten. Dit verbetercluster betreft het verbeteren en uitbreiden van de informatievoorziening, educatieprogramma’s en initiatieven gericht op het goed betrekken van de patiënt.

Waar mogelijk worden binnen dit verbetercluster ontwikkelingen uit het Citrienprogramma E-Health benut. Samen Beslissen en Inzet van het Patiëntenportaal zijn voorbeelden van middelen om patiënten goed te betrekken; daar werken de umc’s in gezamenlijkheid aan in twee andere verbeterclusters binnen het programma Verbeteren van Kwaliteit.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts np

Programma Sturen op Kwaliteit

Visieontwikkeling & expertise

Dialoog met bestuurders en expertgroep

Bestuurders met de portefeuille Patiëntenzorg ontwikkelen in dialoog met elkaar en met zorgprofessionals een gezamenlijke visie op sturen op kwaliteit van zorg.

Kern van de visie i.o is het volgende.

Betere uitkomsten en ervaringen in de zorg gaan komen van zorgprofessionals die samen leren. Umc’s bieden daarvoor een eigentijdse organisatie en creëren samen met anderen de ruimte die ervoor nodig is. Door dit tot gezamenlijk uitgangspunt van beleid te maken kunnen we de informatiesystemen ontwikkelen die teams van zorgprofessionals nodig hebben voor leren, verbeteren en verantwoorden. We zullen bovendien i.s.m. internationale partners trainingen verzorgen in het effectief gebruik daarvan.

Daarnaast verzorgen we steun en uitwisseling om motivatie en inspiratie voor zorgverbetering onder zorgprofessionals en andere umc-medewerkers te versterken. Onze regionale partners nodigen we uit om hierin samen te werken.

Zorgprofessionals zijn bijzonder gemotiveerd verbeterkansen te verzilveren en graag bereid zich erover te verantwoorden. De umc-leiding onderstreept het belang ervan door de resultaten en de hoofdbrekens die met dit werk gepaard gaan open met de zorgafdelingen te bespreken. Dit project loopt tot 31-12-2018.

Proceedings Invitational Organizing for Improvement, London April 26, 2017

Interimrapportage (september 2017)

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Oct 2015 - 31 Dec 2018

Projectleider

Heelkunde

Kernset Heelkunde

In dit project is door chirurgen uit bestaande data een kernset van kwaliteitsinformatie voor afdelingen heelkunde gedefinieerd die beschikbaar kan worden gesteld aan de Raad van Bestuur. Deze krijgt hiermee inzicht in de kwaliteit van de geleverde zorg van de afdeling heelkunde. Het ontwikkelde dashboard met spiegelinformatie kan worden benut om de zorg voor patiënten op afdelingen heelkunde verder te verbeteren.

De kernset biedt betekenisvolle kwaliteitsinformatie op zowel afdelingsniveau als op diagnosegroep.

De kernset is afgeleid uit bestaande indicatoren, vormt daarmee geen extra administratieve last en biedt een startpunt voor een dialoog tussen umc’s/ziekenhuizen over de geleverde kwaliteit van zorg. Hierin staat het onderling bespreken, leren van elkaar leren en (gezamenlijk) opzetten van verbetertrajecten centraal.

Kernset
Klinische sterfte, opnameduur, onverwacht lange opnameduur, heropnamen, heroperaties, 30/90 dagen sterfte, complicaties.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven
DICA, IGZ, LBZ

Eindrapportage

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Jun 2016 - 31 May 2017

Projectleider

Ervaring

Governance rond kwaliteitsverbetering: lessen uit lokale dashboardontwikkeling

In en door ziekenhuizen wordt veel kwaliteitsinformatie verzameld, getoond en verspreid door dashboards. Dashboards vervullen een rol in het monitoren, signaleren van afwijkingen, afleggen van verantwoording, vergelijking (benchmarking) en sturen op verbetering van de kwaliteit.

In dit project is in acht umc’s, twee algemene ziekenhuizen en twee topklinische ziekenhuizen geïnventariseerd op welke manier informatie over kwaliteit van zorg wordt verzameld, getoond op dashboards en welke ondersteunende structuren behulpzaam zijn (zoals sta sessies, periodieke gespreksrondes en leerbijeenkomsten).

Dit project resulteerde in een handreiking met praktische lessen, goede voorbeelden en discussiepunten voor de lokale ontwikkeling van dashboards.

Eindrapportage

Pecha kucha (zip, download begint meteen)

Presentatie

Publicatie: Broekharst D., Weggelaar A.M., Bruijne M. de. (2017) Leren van dashboard-ontwikkeling in ziekenhuizen: Data nog sterk extern gericht. BoardRoom Zorg. 08: 26-29.

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

​Ziekenhuis Tjongerschans, St. Antonius Ziekenhuis, Ziekenhuis St.Jansdal, VieCurie Medisch Centrum

Looptijd
01 Jul 2016 - 31 Dec 2016

Projectleiders

  • dr. Anne Marie Weggelaar-Jansen MCM
    Universitair docent iBMG, Erasmus Universiteit
    weggelaar@bmg.eur.nl
  • prof. dr. Martine de Bruijne
    Hoogleraar sociale geneeskunde, in het bijzonder kwaliteit van zorg
    VUmc
    mc.debruyne@vumc.nl

MS/Schisis

Implementatie kernset Schisiszorg & Ontwikkeling kernset Multiple Sclerose

In dit project zijn door multidisciplinaire werkgroepen (inclusief patiënten) het gewenst zorgpad en relevante uitkomstmaten bepaald en bijbehorende meetinstrumenten geselecteerd. De kernsets (met circa 15 indicatoren) omvatten zowel klinische uitkomsten, PROMS & PREMS als kosten.

De indicatoren sets zijn bedoeld voor multidisciplinaire teams van professionals (artsen, verpleegkundigen, paramedici, Business Intelligence medewerkers etc.) en zowel bruikbaar in de spreekkamer als in (multidisciplinair) teamoverleg.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

ICHOM/Waardegedreven zorg

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Nov 2016 - 01 Nov 2017

Projectleider

Patiëntenparticipatie

CAPPUCCINO

Resultaat van het CAPPUCCINO-project (Creating an Academic Patiënt Participation Uniform Care Control Indicator: a New Outlook) is een leidraad waarmee bestuurders een interactieve en waardevolle dialoog kunnen starten over (de mate van) patiënt- en familieparticipatie in hun ziekenhuis. De leidraad kan zowel binnen als tussen umc’s worden gebruikt om patiënt-en familieparticipatie verder te stimuleren.

De leidraad is in samenwerking met patiëntvertegenwoordigers en internationale experts opgesteld en bevat inspirerende voorbeelden van artsen, verpleegkundigen en paramedici die direct in de praktijk kunnen worden toegepast.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven
Dit project hangt samen met diverse programma’s en projecten waarmee NFU onderwerpen zoals gedeelde besluitvorming, patiëntparticipatie, terugdringen onnodige zorg, persoonsgerichte zorg of personalized care actief stimuleert:

Met al deze activiteiten geeft de NFU uitvoering aan de kwaliteitsvisie 2017-2020 Meer waarde voor de patiënt.

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

Patientenfederatie Nederland, IKONE

Looptijd
01 Nov 2016 - 01 Nov 2017

Projectleider

Kinderchirurgie

Ontwikkeling kernset kwaliteitsindicatoren kinderchirurgie

Dit project heeft een kernset indicatoren opgeleverd voor de kwaliteit van nazorg en follow-up voor kinderen met een aangeboren aandoening (i.c. oesofagusatresie, anorectale malformaties, Hirschsprung, congenitale buikwanddefecten, congenitale longafwijkingen of short bowel syndroom) die op jonge leeftijd operatief worden behandeld. De kernset is door een multidisciplinaire werkgroep in dialoog met patiëntenverenigingen geselecteerd en omvat zowel klinische uitkomsten op de korte termijn als patiëntgerapporteerde uitkomsten voor de lange termijn (nazorg en follow-up). De kernset geeft zorgverleners en (divisie)bestuurders een goed inzicht in de kwaliteit van zorg voor deze groep kinderen en maakt kwaliteitsverbetering en zorginnovatie mogelijk. Interprofessionele samenwerking en nadere analyse van factoren die (op langere termijn) bijdragen aan kwaliteit van zorg wordt hiermee gestimuleerd. De kernset biedt de mogelijkheid om resultaten tussen kinderchirurgische centra te vergelijken.

Kernset

Generieke indicatoren: heropname, re-operatie, complicaties, multidisciplinaire follow up, transitietraject, patiënttevredenheid, opnameduur 1e levensjaar; mortaliteit a term geborenen < 30 dagen, kwaliteit van leven, psychomotorische ontwikkeling.

Aandoening specifieke indicatoren: Oesofagusatresie: naadlekkage, naadstenose. Gastroschisis: korte darmsyndroom, lijnsepsis. Hirschsprung: fecale incontinentie, obstipatieklachten. Anorectale malformaties: anale stenose, fecale incontinentie, obstipatieklachten.

 

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

Follow-me programma, Dutch Institute of Clinical Auditing (DICA), European Pediatric Surgical Audit (EPSA), Nederlandse Vereniging voor Kinderchirurgie (NVKC).

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Jan 2017 - 31 Dec 2017

Projectleider

RvB als risicomanager in de regio

Risico’s van regionale samenwerking herkennen met bestaande database

Binnen dit project is gekeken naar risico’s over de ziekenhuismuren heen. Welke risico’s spelen er als ziekenhuizen samenwerken in netwerken? Het is de verantwoordelijkheid van de Raad van Bestuur om risico’s in de regionale samenwerking te identificeren en te managen. De juiste selectie en duiding van relevante kwaliteitsinformatie uit bestaande bronnen, helpt bestuurders hierbij.

Op basis van kwantitatieve data (uit registraties), interviews en prospectieve risico-inventarisatie zijn risico’s geïdentificeerd, waaronder directe veiligheidsrisico’s voor patiënten, slechte uitkomsten door inadequate informatieoverdracht en strategisch, bestuurlijke risico’s als afname van patiëntenaantallen en/of veranderingen in patiëntenstromen.

Het project laat zien welke informatiebronnen en methoden geschikt zijn voor bestuurders voor het structureel en vroegtijdig inventariseren van deze risico’s. Met dit overzicht kunnen zij hun medewerkers voorbereiden op risico’s die gepaard gaan met (nieuwe) samenwerking in de regio en hiermee de kwaliteit van zorg in de regio bewaken en garanderen. Dit is zowel in het belang van bestuurders voor interne sturing, als ook in het belang van toezichthouders waaraan de ziekenhuizen verantwoording afleggen, o.a. Raad van Toezicht en de IGZ.

De resultaten dragen bij aan een urgentiebesef bij bestuurders voor het systematisch en proactief signaleren van risico’s bij samenwerking in de regio.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

  • Meetbaar Beter (hartcentra)
  • Project MONITOR-IC (regio IC)
  • Programma Sturen op Kwaliteit - Project Intensive Care

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

Catharina Ziekenhuis

Looptijd
01 Jul 2017 - 31 Dec 2017

Projectleider

Calamiteiten

Leren te leren

De huidige manier van het omgaan met de verbetermaatregelen die uit de analyse van calamiteiten voortkomen is ontoereikend. Er is onvoldoende progressie in verbetering van zorg naar aanleiding van deze analyses. De evaluatie en beoordeling door externe partijen en toezichthoudende instanties is sturend maar niet bijdragend aan de kans om te leren van calamiteiten en analyses daarvan.

Wat kan uit ingezette verbetermaatregelen na calamiteiten worden geleerd om in de toekomst kans op herhaling van een calamiteit te verkleinen?

Resultaat van dit project is een instrument ter classificatie & selectie van in te zetten verbetermaatregelen. Dit biedt bestuurders de kans om keuzes te maken dan wel thematisch aan verbetering te werken.

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Aug 2017 - 15 Dec 2017

Projectleider

  • dr. Dave Dongelmans
    intensivist, voorzitter stichting NICE, alumnus NFU-master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg
    AMC
    d.a.dongelmans@amc.uva.nl

Programma Onderwijs in Kwaliteit