Programma Verbeteren van Kwaliteit

Samen beslissen

De patiënt als partner

Een jonge vader wil een complexe knieoperatie ondergaan zodat hij  later mogelijk toch nog met zijn zoontje kan voetballen. Een dame van 82 jaar wil, koste wat het kost, graag over drie maanden de geboorte van haar eerste achterkleinkind meemaken. Voor iedere individuele patiënt spelen andere aspecten een rol bij het kiezen van een behandeling.

Dit drijft zorgverleners om met hun patiënten te spreken over hun persoonlijke situatie en voorkeuren.  Hoe kunnen ervaringen van medisch specialisten andere collega’s stimuleren om verder in te zetten op samen beslissen? Hoe geef je de toerusting van zorgverleners in samen beslissen vorm? Hoe kan het EPD worden benut? En hoe evalueren we samen beslissen in de praktijk van de zorg?

Met deze en andere vragen gaan de deelnemende umc’s aan de slag. Het Erasmus MC en het MUMC+ zetten bijvoorbeeld in op de implementatie van Samen Beslissen in twee zorgprocessen, en zij participeren daarbij tevens in het programma Beslist Samen!

Meer inspiratie? In de nieuwsbrief voor samenbeslissers brengen we met de Nederlandse Vereniging voor Ziekenhuizen, de Patiëntenfederatie Nederland, de Federatie Medisch Specialisten en het programma Beslist samen! goede praktijken en andere inspiratie over Samen Beslissen in beeld.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Marion Verduijn

Peer support

Interprofessionele samenwerking

Goede opvang voor de patiënt en zijn of haar naasten is bij een patiëntveiligheidsincident van cruciaal belang. Maar ook goede collegiale opvang voor zorgprofessionals is een aandachtspunt. Vanuit deze drive werken clinici en stafadviseurs kwaliteit uit zes umc’s samen om georganiseerde collegiale opvang en nazorg. uit te rollen in hun umc.

Zorgprofessionals krijgen in hun loopbaan bijna allemaal te maken met een ernstig patiëntveiligheidsincident. De impact op hun professioneel en persoonlijk functioneren kan soms zo groot zijn dat tijdelijk extra ondersteuning nodig is. In verschillende umc’s worden daarom stappen gezet voor het opzetten van peer support.

De betrokken umc’s willen de aanwezige kennis en ervaring uitwisselen en benutten voor versterking en versnelling van lokale activiteiten. Zoals uitwisseling rondom de implementatie en praktische werkwijze van een peer support systeem, plan van aanpak, protocollen en procedures,  het werven en trainen van peer supporters en juridische aspecten. Ook bepalen zij samen de wijze waarop zij de behoefte aan en impact van collegiale ondersteuning kunnen monitoren.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Loes Schouten

Redesign van zorgprocessen op basis van uitkomsten

Interprofessionele samenwerking

Hoe organiseren we de zorg zó dat teams hun gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de beste uitkomsten van zorg kunnen nemen? Zeven umc’s wisselen hun aanpak uit om interprofessionele teams op basis van uitkomsten van patiënten hun zorgprocessen in te richten op meer waarde voor de patiënt.

In de umc’s werken verschillende aandoeningsgerichte teams aan de (her)inrichting van zorgprocessen op basis van klinische- en patiëntuitkomsten. In dit verbetercluster vindt uitwisseling plaats tussen deze (klinische) teams; zij spiegelen onderling het design en redesign van behandel- en zorgprocessen, en de inrichting van verbetercycli en uitkomsten. Daarnaast wisselen umc’s hun kennis en gehanteerde methoden rond de aansturing van value-based health care uit.

 

Ook in Topaas: in het programma Sturen op Kwaliteit worden uitkomstensets bepaald voor diverse aandoeningen waaronder Schisis en Moeder & Kind.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts np

Leren van uitkomsten

Algemeen

Betere uitkomsten en ervaringen in de zorg gaan komen van zorgprofessionals die samen leren. Er zijn goede voorbeelden in de umc’s. Bijvoorbeeld interprofessionele complicatiebespreking in de thoraxchirurgie, waarin continu ongewenste uitkomsten tegen het licht worden gehouden om werkwijzen te verbeteren.

In dit cluster zoeken we uit wat nodig is om leren effectief en als vaste routine te organiseren. Wat we vinden, passen we direct toe en evalueren we op randvoorwaarden en bruikbaarheid.

In de praktijkgroep Leren van patiëntervaringen wisselen we goede praktijken uit, zoals de verbetering van informatie bij ontslag in het LUMC die tot een aanmerkelijke verbetering van patiëntervaringen leidde.

In een samenwerking met het College van Medisch Directeuren wordt gewerkt aan leren van calamiteiten. In één van de belangrijke bijdragen proberen alumni van de Master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg grip te krijgen op de effectiviteit van verbetermaatregelen.

We hopen verder met de lopende pilot Value Based Healthcare met bestaande data uitkomstinformatie te genereren die relevant en inspirerend is om van te leren. Mogelijk een volgende praktijkgroep.

Terugkerende lessen betreffen de noodzaak van de juiste teamcultuur en –vaardigheden om te leren en de beschikbaarheid van actuele en betrouwbare uitkomstinformatie. We werken in het programma Sturen op Kwaliteit met elkaar uit hoe umc’s dit structureel op een hoger plan kunnen brengen.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Nico van Weert

Inzet van het patiëntportaal

De patiënt als partner

Steeds meer ziekenhuizen hebben het medisch dossier opengesteld voor patiënten (Patiëntportaal). Dit draagt bij aan participatie van patiënten in hun zorg. De umc’s willen samenwerken aan de goede implementatie en doorontwikkeling van het patiëntportaal in de patiëntenzorg.

Dit verbetercluster wordt uitgewerkt door de deelnemende umc’s en hangt samen met bijvoorbeeld het Citrienprogramma Registratie aan de bron en het Citrienprogramma E-health.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts np

Programma Sturen op Kwaliteit

Intensive care

Stuurinformatie destilleren op de intensive care

In dit project is een methode ontwikkeld waarmee bestuurders, artsen, verpleegkundigen en patiënten stuurinformatie kunnen destilleren van alle informatie, die op een afdeling wordt verzameld. De methode levert een set betekenisvolle en bruikbare stuurinformatie op waarmee bestuurders een goede dialoog kunnen aangaan met afdelingshoofden. De set bevat niet alleen kwantitatieve data, maar ook kwalitatieve informatie over bijvoorbeeld randvoorwaarden voor goede en veilige zorg. Denk aan het opleidingsklimaat, openheid over fouten of de opvolging van verbeteracties.

De bruikbaarheid van de set is geëvalueerd in een kwartaalgesprek tussen afdelingshoofd en Raad van Bestuur en resulteerde in een gelijkwaardige en op vertrouwen gebaseerde dialoog over kwaliteit tussen bestuurders en afdelingen. De ontwikkelde methode vormt een stappenplan voor andere afdelingen en/of specialismen om uit verzamelde kwaliteitsinformatie bruikbare en betekenisvolle kwaliteitsparameters voor bestuurders te destilleren.

Kernset
Aanwezigheid en beschikbaarheid intensivist, verpleegkundige-patiënt-ratio, dagen met volledige bedbezetting, aanbevelingen en verbeterpunten (n.a.v. interne audits/kwaliteitsvisitaties), teamklimaat, Standardized Mortality Ratio (SMR), naleving medicatieveiligheidsbeleid, leren en verbeteren (n.a.v. ervaringen van ex-patiënten en naasten, incidenten, calamiteiten, vermijdbare schade en sterfte, uitkomsten van complicatiebesprekingen).
 

Eindrapportage, lees ook het nieuwsbericht hierover.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

Programma Registratie aan de bron

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Oct 2015 - 01 Apr 2017

Projectleider

Visieontwikkeling & expertise

Dialoog met bestuurders en expertgroep

Bestuurders met de portefeuille Patiëntenzorg ontwikkelen in dialoog met elkaar en met zorgprofessionals een gezamenlijke visie op sturen op kwaliteit van zorg.

Kern van de visie i.o is het volgende.

Betere uitkomsten en ervaringen in de zorg gaan komen van zorgprofessionals die samen leren. Umc’s bieden daarvoor een eigentijdse organisatie en creëren samen met anderen de ruimte die ervoor nodig is. Door dit tot gezamenlijk uitgangspunt van beleid te maken kunnen we de informatiesystemen ontwikkelen die teams van zorgprofessionals nodig hebben voor leren, verbeteren en verantwoorden. We zullen bovendien i.s.m. internationale partners trainingen verzorgen in het effectief gebruik daarvan.

Daarnaast verzorgen we steun en uitwisseling om motivatie en inspiratie voor zorgverbetering onder zorgprofessionals en andere umc-medewerkers te versterken. Onze regionale partners nodigen we uit om hierin samen te werken.

Zorgprofessionals zijn bijzonder gemotiveerd verbeterkansen te verzilveren en graag bereid zich erover te verantwoorden. De umc-leiding onderstreept het belang ervan door de resultaten en de hoofdbrekens die met dit werk gepaard gaan open met de zorgafdelingen te bespreken. Dit project loopt tot 31-12-2018.

Proceedings Invitational Organizing for Improvement, London April 26, 2017

Interimrapportage (september 2017)

Eindrapportage 

Umc’s bekennen kleur in kwaliteit (PDF) 

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Oct 2015 - 31 Dec 2018

Projectleider

Heelkunde

Kernset Heelkunde

In dit project is door chirurgen uit bestaande data een kernset van kwaliteitsinformatie voor afdelingen heelkunde gedefinieerd die beschikbaar kan worden gesteld aan de Raad van Bestuur. Deze krijgt hiermee inzicht in de kwaliteit van de geleverde zorg van de afdeling heelkunde. Het ontwikkelde dashboard met spiegelinformatie kan worden benut om de zorg voor patiënten op afdelingen heelkunde verder te verbeteren.

De kernset biedt betekenisvolle kwaliteitsinformatie op zowel afdelingsniveau als op diagnosegroep.

De kernset is afgeleid uit bestaande indicatoren, vormt daarmee geen extra administratieve last en biedt een startpunt voor een dialoog tussen umc’s/ziekenhuizen over de geleverde kwaliteit van zorg. Hierin staat het onderling bespreken, leren van elkaar leren en (gezamenlijk) opzetten van verbetertrajecten centraal.

Kernset
Klinische sterfte, opnameduur, onverwacht lange opnameduur, heropnamen, heroperaties, 30/90 dagen sterfte, complicaties.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven
DICA, IGZ, LBZ

Eindrapportage

Eindrapportage vervolg 

Implementatie Kernset Heelkunde ‘Van theorie naar praktijk’ (PDF)

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Jun 2016 - 31 May 2017

Projectleider

Ervaring

Governance rond kwaliteitsverbetering: lessen uit lokale dashboardontwikkeling

In en door ziekenhuizen wordt veel kwaliteitsinformatie verzameld, getoond en verspreid door dashboards. Dashboards vervullen een rol in het monitoren, signaleren van afwijkingen, afleggen van verantwoording, vergelijking (benchmarking) en sturen op verbetering van de kwaliteit.

In dit project is in acht umc’s, twee algemene ziekenhuizen en twee topklinische ziekenhuizen geïnventariseerd op welke manier informatie over kwaliteit van zorg wordt verzameld, getoond op dashboards en welke ondersteunende structuren behulpzaam zijn (zoals sta sessies, periodieke gespreksrondes en leerbijeenkomsten).

Dit project resulteerde in een handreiking met praktische lessen, goede voorbeelden en discussiepunten voor de lokale ontwikkeling van dashboards.

Eindrapportage

Pecha kucha (zip, download begint meteen)

Presentatie

Publicatie: Broekharst D., Weggelaar A.M., Bruijne M. de. (2017) Leren van dashboard-ontwikkeling in ziekenhuizen: Data nog sterk extern gericht. BoardRoom Zorg. 08: 26-29.

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

​Ziekenhuis Tjongerschans, St. Antonius Ziekenhuis, Ziekenhuis St.Jansdal, VieCurie Medisch Centrum

Looptijd
01 Jul 2016 - 31 Dec 2016

Projectleiders

  • dr. Anne Marie Weggelaar-Jansen MCM
    Universitair docent iBMG, Erasmus Universiteit
    weggelaar@bmg.eur.nl
  • prof. dr. Martine de Bruijne
    Hoogleraar sociale geneeskunde, in het bijzonder kwaliteit van zorg
    VUmc
    mc.debruyne@vumc.nl

Moeder & Kind

Ontwikkeling Uitkomstenset Moeder & Kind in 3 VSV

Prenatale- en kraamzorg is een periode waarin de meeste vrouwen voor het eerst frequent in contact komen met de zorg. Het gebruik van PROMs in deze eerste kennismaking leert de zwangere dat betrokkenheid bij zorgevaluatie direct impact kan hebben op de ontvangen zorg.

In dit project is de ICHOM-uitkomstenset voor moeder- en kindcentra voor de Nederlandse situatie toepasbaar gemaakt. Er is aan Nederlandse vrouwen gevraagd wat zij belangrijk vinden. Ook zorgprofessionals en RvB zijn bevraagd. Daarnaast is de set vergeleken met de huidige Perinatale Registratie (PeriNed). Resultaat is een set van indicatoren bestaande uit patiënt gerapporteerde uitkomsten en ervaringen, medische uitkomsten en proces parameters bedoeld voor verbetering en verantwoording aan divisieleiding en Raad van Bestuur.

 

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

  • Geboortezorg
  • ICHOM/Waardegedreven zorg

 

Eindrapportage 

Ontwikkeling Uitkomstenset Moeder en Kind (PDF)

Bijlage 6  Eindrapportage Uitkomstenset Moeder en kind (PDF)

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

Isala, Spaarne Gasthuis, kraamzorg en verloskundig zorgverleners in de geboortezorgketen (VSV’s)

Looptijd
01 Jan 2017

Projectleider

  • prof. dr. Jan Hazelzet
    Kinderintensivist, hoogleraar kwaliteit en uitkomsten van de zorg
    Erasmus MC
    j.a.hazelzet@erasmusmc.nl

Waardegedreven zorg

Value-based healthcare met bestaande data

In deze pilot is onderzocht of het mogelijk is om op basis van beschikbare data iets te zeggen over de waarde van de geleverde zorg (kwaliteit/ kosten) voor patiënten met borstkanker, slokdarmkanker en/of chronisch nierfalen.

Gekeken is of uit bestaande administratieve gegevens en kwaliteitsregistraties, betekenisvolle (betrouwbare en valide) informatie over Value te genereren is die gebruikt kan worden voor verbeteracties op afdelings-/teamniveau en de Raad van Bestuur de mogelijkheid geven om te sturen. Er zijn voor alle drie ziektebeelden sets van ratio’s voor kwaliteit en Value opgeleverd. Clinici en methodologen beoordeelden de ratio’s en indicatoren op relevantie, betrouwbaarheid, validiteit en bruikbaarheid.

In overleg met juristen en dataverwerkers is nagegaan wat de juiste werkwijze is om uiteenlopende data voor analyse te ontsluiten. Privacyregels in deze vergen een afweging van het maatschappelijk belang.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

  • Uitsluitend gebruik van bestaande data over kwaliteit en kosten.
  • De bruikbaarheid wordt beoordeeld voor het NFU-verbetercluster Leren van Uitkomsten

Eindrapportage 

Value Based Healthcare met bestaande data - Een verkenning voor drie ziektebeelden met vier umc’s (PDF)

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

IKNL

Looptijd
08 Mar 2017 - 08 Sep 2017

Projectleiders

  • prof. dr. Job Kievit
    Chirurg, hoogleraar medische besliskunde
    LUMC
    j.kievit@lumc.nl
  • prof. dr. Jan Hazelzet
    Kinderintensivist, hoogleraar kwaliteit en uitkomsten van de zorg
    Erasmus MC
    j.a.hazelzet@erasmusmc.nl

Programma Onderwijs in Kwaliteit