Umc’s

Programma Verbeteren van Kwaliteit

Samen beslissen

De patiënt als partner

Een jonge vader wil een complexe knieoperatie ondergaan zodat hij  later mogelijk toch nog met zijn zoontje kan voetballen. Een dame van 82 jaar wil, koste wat het kost, graag over drie maanden de geboorte van haar eerste achterkleinkind meemaken. Voor iedere individuele patiënt spelen andere aspecten een rol bij het kiezen van een behandeling.

Dit drijft zorgverleners om met hun patiënten te spreken over hun persoonlijke situatie en voorkeuren.  Hoe kunnen ervaringen van medisch specialisten andere collega’s stimuleren om verder in te zetten op samen beslissen? Hoe geef je de toerusting van zorgverleners in samen beslissen vorm? Hoe kan het EPD worden benut? En hoe evalueren we samen beslissen in de praktijk van de zorg?

Met deze en andere vragen gaan de deelnemende umc’s aan de slag. Het Erasmus MC en het MUMC+ zetten bijvoorbeeld in op de implementatie van Samen Beslissen in twee zorgprocessen, en zij participeren daarbij tevens in het implementatieprogramma Beslist Samen!

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Marion Verduijn

Peer support

Interprofessionele samenwerking

Goede opvang voor de patiënt en zijn of haar naasten is bij een patiëntveiligheidsincident van cruciaal belang. Maar ook goede collegiale opvang voor zorgprofessionals is een aandachtspunt. Vanuit deze drive werken clinici en stafadviseurs kwaliteit uit zes umc’s samen om georganiseerde collegiale opvang en nazorg. uit te rollen in hun umc.

Zorgprofessionals krijgen in hun loopbaan bijna allemaal te maken met een ernstig patiëntveiligheidsincident. De impact op hun professioneel en persoonlijk functioneren kan soms zo groot zijn dat tijdelijk extra ondersteuning nodig is. In verschillende umc’s worden daarom stappen gezet voor het opzetten van peer support.

De betrokken umc’s willen de aanwezige kennis en ervaring uitwisselen en benutten voor versterking en versnelling van lokale activiteiten. Zoals uitwisseling rondom de implementatie en praktische werkwijze van een peer support systeem, plan van aanpak, protocollen en procedures,  het werven en trainen van peer supporters en juridische aspecten. Ook bepalen zij samen de wijze waarop zij de behoefte aan en impact van collegiale ondersteuning kunnen monitoren.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Loes Schouten

Redesign van zorgprocessen op basis van uitkomsten

Interprofessionele samenwerking

Hoe organiseren we de zorg zó dat teams hun gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de beste uitkomsten van zorg kunnen nemen? Zeven umc’s wisselen hun aanpak uit om interprofessionele teams op basis van uitkomsten van patiënten hun zorgprocessen in te richten op meer waarde voor de patiënt.

In de umc’s werken verschillende aandoeningsgerichte teams aan de (her)inrichting van zorgprocessen op basis van klinische- en patiëntuitkomsten. In dit verbetercluster vindt uitwisseling plaats tussen deze (klinische) teams; zij spiegelen onderling het design en redesign van behandel- en zorgprocessen, en de inrichting van verbetercycli en uitkomsten. Daarnaast wisselen umc’s hun kennis en gehanteerde methoden rond de aansturing van value-based health care uit.

 

Ook in Topaas: in het programma Sturen op Kwaliteit worden uitkomstensets bepaald voor diverse aandoeningen waaronder Schisis en Moeder & Kind.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts

Leren van uitkomsten

Algemeen

Beschrijving volgt

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Nico van Weert

Inzet van het patiëntportaal

De patiënt als partner

Steeds meer ziekenhuizen hebben het medisch dossier opengesteld voor patiënten (Patiëntportaal). Dit draagt bij aan participatie van patiënten in hun zorg. De umc’s willen samenwerken aan de goede implementatie en doorontwikkeling van het patiëntportaal in de patiëntenzorg.

Dit verbetercluster wordt uitgewerkt door de deelnemende umc’s en hangt samen met bijvoorbeeld het Citrienprogramma Registratie aan de bron en het Citrienprogramma E-health.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts

Programma Sturen op Kwaliteit

Intensive care

Stuurinformatie destilleren op de intensive care

Op de afdeling Intensive Care (IC) wordt generieke en afdelingsspecifieke kwaliteitsinformatie verzameld. De grote hoeveelheid informatie belemmert echter het gebruik van de informatie door zorgverleners, managers en bestuurders ter bevordering van de kwaliteit van zorg. Vanuit de umc’s is dan ook de behoefte geuit om te komen tot een compacte set van indicatoren voor bestuurders (RvB, divisiebestuur) op ziekenhuisniveau die waar nodig verdiept kan worden tot het niveau van de afdeling en/of de zorgverlener.

Doel van het project was het ontwikkelen van een gezamenlijk gedragen methode om de beschikbare kwaliteitsinformatie op de IC-afdelingen te beperken en samen te vatten tot bruikbare en betekenisvolle stuurinformatie voor bestuurders.

De Delphistudie uitgevoerd onder 48 belanghebbenden in het Radboudumc en LUMC (in ieder ziekenhuis zes bestuurders, zes intensivisten, zes verpleegkundigen en zes ex-IC-patiënten en/of hun naasten) heeft twee kernsets van tien kwaliteitsparameters opgeleverd. De bruikbaarheid van deze sets is geëvalueerd in een kwartaalgesprek tussen IC-afdelingshoofd en Raad van Bestuur. De kernset van stuurinformatie lijkt van meerwaarde voor de dialoog over kwaliteit tussen bestuurders en afdelingen. De binnen dit project ontwikkelde methode vormt een stappenplan voor andere afdelingen en/of specialismen om uit alle verzamelde kwaliteitsinformatie een bruikbare en betekenisvolle kernset van kwaliteitsparameters voor bestuurders te destilleren.

Verwachte impact (zorgbreed)

Conclusies en aanbevelingen: Stuurinformatie voor bestuurders die leidt tot een goede dialoog over kwaliteit tussen zorgverlener en bestuurder heeft de volgende kenmerken:

  • Gegenereerd door representatief expertpanel van zorgverleners, bestuurders, en expatiënten of hun naasten
  • Geen “real time” dashboardinformatie waar een bestuurder dagelijks naar kijkt, maar stuurinformatie om enkele malen per jaar (bijvoorbeeld tijdens een kwartaalgesprek) de dialoog over kwaliteit te voeren
  • Kwantitatieve en kwalitatieve informatie, waarbij de nadruk ligt op het verhaal achter de cijfers
  • Niet alleen de geïdentificeerde problemen, maar ook de verbeteracties/-afspraken en actuele stand van zaken

Eindrapportage, lees ook het nieuwsbericht hierover.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

Programma Registratie aan de bron

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Oct 2015 - 01 Apr 2017

Projectleider

Visieontwikkeling & expertise

Dialoog met bestuurders en expertgroep

Bestuurders met de portefeuille Patiëntenzorg ontwikkelen in dialoog met elkaar een gezamenlijke visie op kwaliteitsinformatie ten behoeve van het sturen op kwaliteit van zorg. Ter ondersteuning daarvan vindt zo’n dialoog ook plaats in de kringen van het College van Medisch Directeuren en het NFU-consortium Kwaliteit van Zorg. Input wordt ontvangen van enkele dialoog-ondersteunende projecten en van de ontwikkelprojecten.

Het doel van dit project is het ontwikkelen van een gedragen visie op kwaliteitsinformatie voor het sturen op kwaliteit en transparantie en het gebruik daarvan. Het project is in oktober 2015 gestart en loopt in het tweede jaar van het programma Sturen op Kwaliteit door.

De te ontwikkelen visie zal de koers bepalen van (verdere) ontwikkeling van de informatievoorziening over de kwaliteit van zorg voor de Raad van Bestuur. De resultaten en tussenresultaten van dit project komen daartoe beschikbaar binnen dit programma én worden aangereikt en besproken voor gebruik daarbuiten, ook in algemene ziekenhuizen.

Verwachte impact (zorgbreed)

  • Gezamenlijke en gedragen visie over kwaliteitsinformatie voor het sturen op kwaliteit en transparantie.
  • Een gezamenlijk beeld van selectie, betekenis en gebruik van kernsets en van de optimale omvang van de kwaliteitsinformatie voor de Raad van Bestuur.
  • Zicht op lokale keuzen voor indicatoren t.b.v. sturing en het gebruik ervan.

Proceedings Invitational Organizing for Improvement, London April 26, 2017

Interimrapportage (september 2017)

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Oct 2015 - 31 Dec 2018

Projectleider

Heelkunde

Kernset Heelkunde

De umc’s staan voor een duurzame en patiëntveilige gezondheidszorg. Om dit doel te bereiken wordt veel kwaliteitsinformatie verzameld. De betekenis van deze informatie is echter niet eenduidig zodat sturing op verbetering van de kwaliteit van de patiëntenzorg moeilijk is.

In dit project is gestart met de definiëring van een kernset voor de afdeling heelkunde en het beschikbaar stellen hiervan voor de RvB. Deze krijgt hiermee inzicht in de kwaliteit van de geleverde zorg door de afdeling heelkunde en tevens de mogelijkheid om hierop te sturen. De kernset bevat betrouwbare en vergelijkbare kwaliteitsinformatie op ziekenhuisniveau waarbij de reeds beschikbare informatie het vertrekpunt is.

Naast definiëring van een kernset is ontwikkeling van een gezamenlijke visie op sturen op kwaliteit en transparantie doel van dit project. De kwaliteitsinformatie wordt benut om de patiëntenzorg te verbeteren.

Basis voorwaarden kernset:

  • Het direct kunnen doorklikken naar patiëntgegevens
  • Actuele data (maandelijks)
  • Benchmark UMC’s
  • Visueel aantrekkelijk en eenvoudig op te vragen
  • Dashboard moet flexibel zijn (nieuwe indicatoren erop, oude eraf)
  • Samenhang tussen indicatoren, makkelijk switchen en doorklikken

Succesfactoren:

  • Motivatie eindgebruiker
  • Zorgverleners ontwikkelen zelf indicatoren
  • Eenvoudig benaderbare data
  • Hergebruik bestaande data
  • Gebruik data van verplichte externe aanlevering
  • Verantwoordelijkheid verbeteren bij zorgverlener (ondersteund door kwaliteitsbureau)

Belemmerende factoren:

Hoge werkbelasting

  • Geen aansluiting bestaande systemen

Verwachte impact (zorgbreed)

Het project leidt tot een werkwijze waarmee sturen op kwaliteit op een duurzame wijze bereikt kan worden.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

DICA, IGZ, LBZ

Eindrapportage

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Jun 2016 - 31 May 2017

Projectleider

Ervaring

Governance rond kwaliteitsverbetering: lessen uit lokale dashboardontwikkeling

In en door ziekenhuizen wordt veel kwaliteitsinformatie verzameld. De betekenis hiervan voor sturing op kwaliteitsverbetering is divers. In dit project wordt in acht umc’s, twee algemene ziekenhuizen en twee topklinische opleidingsziekenhuizen geïnventariseerd op welke manier informatie over kwaliteit van zorg wordt verzameld, getoond op dashboards en welke ondersteunende structuren bij het sturen daarop behulpzaam zijn (zoals periodieke gespreksrondes en leerbijeenkomsten).

Voortgebouwd wordt op data en inzichten uit drie studies naar kwaliteitsgovernance die in 2014 in opdracht van het Kwaliteitsinstituut en het NFU-consortium Kwaliteit van Zorg zijn uitgevoerd op meso (ziekenhuis) en micro (werkplek) niveau. Ook verzamelde data binnen de acht umc’s en verslagen van relevante bijeenkomsten zoals de Dialoogsessies met de bestuurders uit de umc’s worden benut. Daarnaast wordt in dit project een verbinding gelegd met de lopende studie over ‘goede leefsystemen’, waarin onder andere wordt onderzocht hoe zorgprofessionals externe indicatoren die onderdeel uitmaken van de ‘systeemwereld’ benutten voor interne sturing in de ‘leefwereld’.

Dit project heeft geresulteerd in een handreiking met praktische lessen, goede voorbeelden en discussiepunten voor de lokale ontwikkeling van het sturen op kwaliteit: 

Eindrapportage

Pecha kucha (zip, download begint meteen)

Presentatie

Publicatie: Broekharst D., Weggelaar A.M., Bruijne M. de. (2017) Leren van dashboard-ontwikkeling in ziekenhuizen: Data nog sterk extern gericht. BoardRoom Zorg. 08: 26-29.

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Jul 2016 - 31 Dec 2016

Projectleiders

  • dr. Anne Marie Weggelaar-Jansen MCM
    Universitair docent iBMG, Erasmus Universiteit
    weggelaar@bmg.eur.nl
  • dr. Martine de Bruijne
    Universitair hoofddocent kwaliteit en veiligheid
    VUmc
    mc.debruyne@vumc.nl

Moeder & Kind

Ontwikkeling Uitkomstenset Moeder & Kind in 3 VSV

In het zoeken naar informatie die zinvol is in het kader van kwaliteit van zorg voor de RvB om op te sturen wordt meer en meer gekeken naar uitkomsten en vooral naar uitkomsten die er voor de context van de patiënt zelf toe doen. Het is de patiënt zelf die het beste kan oordelen over het effect van de zorg op hem/haar zelf. Prenatale - en kraamzorg is een periode waarin de meeste vrouwen voor het eerst frequent in contact komen met de zorg. Het gebruik van PROMS in deze eerste kennismaking leert de zwangere dat betrokkenheid bij zorgevaluatie direct impact kan hebben op de ontvangen zorg.

Het toepasbaar maken van de ICHOM uitkomsten set voor Moeder en Kind centra voor de Nederlandse situatie en het combineren van deze set met de Perinatale Registratie (PeriNed). Aan het eind van het project is er een complete set, uitgewerkt tot op het niveau van data dictionary en geconfigureerd in een elektronisch data capture systeem en gekoppeld aan het EPD.

Verwachte impact (zorgbreed)

Set van indicatoren bestaande uit patiënt gerapporteerde uitkomsten en ervaringen, medische uitkomsten en proces parameters bedoeld voor verbetering en verantwoording aan divisie leiding en RvB.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

  • Geboortezorg
  • ICHOM/Waardegedreven zorg

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

Perined, Isala, Spaarne Gasthuis, verloskundige samenwerkingsverbanden (VSV)

Looptijd
01 Jan 2017 - 31 Dec 2017

Projectleider

  • prof. dr. Jan Hazelzet
    Kinderintensivist, hoogleraar kwaliteit en uitkomsten van de zorg
    Erasmus MC
    j.a.hazelzet@erasmusmc.nl

Waardegedreven zorg

Value-based healthcare met bestaande data

In de pilot onderzoeken we of het mogelijk is om met bestaande administratieve gegevens, medische uitkomsten (complicaties), zorgverloop en kosten, betekenisvolle kwaliteitsinformatie te genereren. Hierbij is aandacht voor zowel de inhoud als de presentatie.

Deze informatie moet input zijn voor verbeteracties op afdelings-/teamniveau en de Raad van Bestuur de mogelijkheid geven om te sturen. In deze pilot ligt de nadruk dus op intern gebruik van kwaliteitsinformatie.

  1. Bestaande databronnen inventariseren
  2. Met bestaande gegevens betrouwbare en valide informatie genereren
  3. Met bestaande gegevens concept-stuurinformatie genereren

Verwachte impact (zorgbreed)

Een proeve van indicatoren en presentatiewijzen (‘dashboards’) op basis van beschikbare data die iets zeggen over de waarde van de zorg (kwaliteit voor patiënten / over kosten) voor borstkanker, slokdarmkanker en chronisch nierfalen. Aan de hand daarvan wordt door clinici en methodologen betrouwbaarheid, validiteit en bruikbaarheid beoordeeld.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

  • Uitsluitend gebruik van bestaande data over kwaliteit en kosten.
  • De bruikbaarheid wordt beoordeeld voor het NFU-verbetercluster Leren van Uitkomsten

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

IKNL, Performation

Looptijd
08 Mar 2017 - 08 Sep 2017

Projectleiders

  • prof. dr. Job Kievit
    Chirurg, hoogleraar medische besliskunde
    LUMC
    j.kievit@lumc.nl
  • prof. dr. Jan Hazelzet
    Kinderintensivist, hoogleraar kwaliteit en uitkomsten van de zorg
    Erasmus MC
    j.a.hazelzet@erasmusmc.nl

Programma Onderwijs in Kwaliteit