Umc’s

Programma Verbeteren van Kwaliteit

Redesign van zorgprocessen op basis van uitkomsten

Interprofessionele samenwerking

Hoe organiseren we de zorg zó dat teams hun gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de beste uitkomsten van zorg kunnen nemen? Zeven umc’s wisselen hun aanpak uit om interprofessionele teams op basis van uitkomsten van patiënten hun zorgprocessen in te richten op meer waarde voor de patiënt.

In de umc’s werken verschillende aandoeningsgerichte teams aan de (her)inrichting van zorgprocessen op basis van klinische- en patiëntuitkomsten. In dit verbetercluster vindt uitwisseling plaats tussen deze (klinische) teams; zij spiegelen onderling het design en redesign van behandel- en zorgprocessen, en de inrichting van verbetercycli en uitkomsten. Daarnaast wisselen umc’s hun kennis en gehanteerde methoden rond de aansturing van value-based health care uit.

 

Ook in Topaas: in het programma Sturen op Kwaliteit worden uitkomstensets bepaald voor diverse aandoeningen waaronder Schisis en Moeder & Kind.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts np

Teamsamenwerking

Interprofessionele samenwerking

De medische zorg voor patiënten in ziekenhuizen is in de loop der jaren  complexer geworden. De specialistische zorg neemt  toe en de inhoudelijke expertise wordt omvangrijker. Bij één patiënt zijn meestal meerdere zorgverleners betrokken. Dit stelt hoge eisen aan het teamwerk van zorgprofessionals. Goede teamtraining is daarbij onontbeerlijk.

Binnen de umc’s vinden verschillende vormen van teamtraining plaats. Binnen het VUmc loopt bijvoorbeeld het trainingsprogramma TeAMS, een verplichte training voor alle medisch specialisten. In dit programma worden complexe situatie en het multidisciplinair overleg interprofessioneel getraind. In andere umc’s wordt bijvoorbeeld gerichte scholing in Crew Resource Management (CRM) aangeboden.. De deelnemende umc’s willen de teamtraining voor zorgprofessionals in eigen huis versterken en hierbij van elkaar leren. Wat maakt een teamtraining tot een goede training, welk onderwijsmateriaal is voor deze trainingen binnen de samenwerking van de umc’s beschikbaar? En wat is nodig om een teamtrainingsprogramma breder uit te rollen? Deze vragen staan centraal in dit verbetercluster.

 

Ook in Topaas: in het Programma Sturen op Kwaliteit wordt stuurinformatie ontwikkeld waarmee onder meer teamfunctioneren systematisch kan worden gemonitord.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts np

Leren van uitkomsten

Algemeen

Betere uitkomsten en ervaringen in de zorg gaan komen van zorgprofessionals die samen leren. Er zijn goede voorbeelden in de umc’s. Bijvoorbeeld interprofessionele complicatiebespreking in de thoraxchirurgie, waarin continu ongewenste uitkomsten tegen het licht worden gehouden om werkwijzen te verbeteren.

In dit cluster zoeken we uit wat nodig is om leren effectief en als vaste routine te organiseren. Wat we vinden, passen we direct toe en evalueren we op randvoorwaarden en bruikbaarheid.

In de praktijkgroep Leren van patiëntervaringen wisselen we goede praktijken uit, zoals de verbetering van informatie bij ontslag in het LUMC die tot een aanmerkelijke verbetering van patiëntervaringen leidde.

In een samenwerking met het College van Medisch Directeuren wordt gewerkt aan leren van calamiteiten. In één van de belangrijke bijdragen proberen alumni van de Master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg grip te krijgen op de effectiviteit van verbetermaatregelen.

We hopen verder met de lopende pilot Value Based Healthcare met bestaande data uitkomstinformatie te genereren die relevant en inspirerend is om van te leren. Mogelijk een volgende praktijkgroep.

Terugkerende lessen betreffen de noodzaak van de juiste teamcultuur en –vaardigheden om te leren en de beschikbaarheid van actuele en betrouwbare uitkomstinformatie. We werken in het programma Sturen op Kwaliteit met elkaar uit hoe umc’s dit structureel op een hoger plan kunnen brengen.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Nico van Weert

Inzet van het patiëntportaal

De patiënt als partner

Steeds meer ziekenhuizen hebben het medisch dossier opengesteld voor patiënten (Patiëntportaal). Dit draagt bij aan participatie van patiënten in hun zorg. De umc’s willen samenwerken aan de goede implementatie en doorontwikkeling van het patiëntportaal in de patiëntenzorg.

Dit verbetercluster wordt uitgewerkt door de deelnemende umc’s en hangt samen met bijvoorbeeld het Citrienprogramma Registratie aan de bron en het Citrienprogramma E-health.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts np

De Patiënt Betrekken

De patiënt als partner

Hoe betrek je de patiënt bij zijn of haar zorg en op welke manier? Het bevorderen en ondersteunen van de actieve rol van de patiënt in de zorg is onderdeel van de ambitie van meerdere umc’s. De umc’s trekken hierin op verschillende manieren samen op met patiënten. Dit verbetercluster betreft het verbeteren en uitbreiden van de informatievoorziening, educatieprogramma’s en initiatieven gericht op het goed betrekken van de patiënt.

Waar mogelijk worden binnen dit verbetercluster ontwikkelingen uit het Citrienprogramma E-Health benut. Samen Beslissen en Inzet van het Patiëntenportaal zijn voorbeelden van middelen om patiënten goed te betrekken; daar werken de umc’s in gezamenlijkheid aan in twee andere verbeterclusters binnen het programma Verbeteren van Kwaliteit.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts np

Programma Sturen op Kwaliteit

Intensive care

Stuurinformatie destilleren op de intensive care

In dit project is een methode ontwikkeld waarmee bestuurders, artsen, verpleegkundigen en patiënten stuurinformatie kunnen destilleren van alle informatie, die op een afdeling wordt verzameld. De methode levert een set betekenisvolle en bruikbare stuurinformatie op waarmee bestuurders een goede dialoog kunnen aangaan met afdelingshoofden. De set bevat niet alleen kwantitatieve data, maar ook kwalitatieve informatie over bijvoorbeeld randvoorwaarden voor goede en veilige zorg. Denk aan het opleidingsklimaat, openheid over fouten of de opvolging van verbeteracties.

De bruikbaarheid van de set is geëvalueerd in een kwartaalgesprek tussen afdelingshoofd en Raad van Bestuur en resulteerde in een gelijkwaardige en op vertrouwen gebaseerde dialoog over kwaliteit tussen bestuurders en afdelingen. De ontwikkelde methode vormt een stappenplan voor andere afdelingen en/of specialismen om uit verzamelde kwaliteitsinformatie bruikbare en betekenisvolle kwaliteitsparameters voor bestuurders te destilleren.

Kernset
Aanwezigheid en beschikbaarheid intensivist, verpleegkundige-patiënt-ratio, dagen met volledige bedbezetting, aanbevelingen en verbeterpunten (n.a.v. interne audits/kwaliteitsvisitaties), teamklimaat, Standardized Mortality Ratio (SMR), naleving medicatieveiligheidsbeleid, leren en verbeteren (n.a.v. ervaringen van ex-patiënten en naasten, incidenten, calamiteiten, vermijdbare schade en sterfte, uitkomsten van complicatiebesprekingen).
 

Eindrapportage, lees ook het nieuwsbericht hierover.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

Programma Registratie aan de bron

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Oct 2015 - 01 Apr 2017

Projectleider

Visieontwikkeling & expertise

Dialoog met bestuurders en expertgroep

Bestuurders met de portefeuille Patiëntenzorg ontwikkelen in dialoog met elkaar en met zorgprofessionals een gezamenlijke visie op sturen op kwaliteit van zorg.

Kern van de visie i.o is het volgende.

Betere uitkomsten en ervaringen in de zorg gaan komen van zorgprofessionals die samen leren. Umc’s bieden daarvoor een eigentijdse organisatie en creëren samen met anderen de ruimte die ervoor nodig is. Door dit tot gezamenlijk uitgangspunt van beleid te maken kunnen we de informatiesystemen ontwikkelen die teams van zorgprofessionals nodig hebben voor leren, verbeteren en verantwoorden. We zullen bovendien i.s.m. internationale partners trainingen verzorgen in het effectief gebruik daarvan.

Daarnaast verzorgen we steun en uitwisseling om motivatie en inspiratie voor zorgverbetering onder zorgprofessionals en andere umc-medewerkers te versterken. Onze regionale partners nodigen we uit om hierin samen te werken.

Zorgprofessionals zijn bijzonder gemotiveerd verbeterkansen te verzilveren en graag bereid zich erover te verantwoorden. De umc-leiding onderstreept het belang ervan door de resultaten en de hoofdbrekens die met dit werk gepaard gaan open met de zorgafdelingen te bespreken. Dit project loopt tot 31-12-2018.

Proceedings Invitational Organizing for Improvement, London April 26, 2017

Interimrapportage (september 2017)

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Oct 2015 - 31 Dec 2018

Projectleider

Heelkunde

Kernset Heelkunde

In dit project is door chirurgen uit bestaande data een kernset van kwaliteitsinformatie voor afdelingen heelkunde gedefinieerd die beschikbaar kan worden gesteld aan de Raad van Bestuur. Deze krijgt hiermee inzicht in de kwaliteit van de geleverde zorg van de afdeling heelkunde. Het ontwikkelde dashboard met spiegelinformatie kan worden benut om de zorg voor patiënten op afdelingen heelkunde verder te verbeteren.

De kernset biedt betekenisvolle kwaliteitsinformatie op zowel afdelingsniveau als op diagnosegroep.

De kernset is afgeleid uit bestaande indicatoren, vormt daarmee geen extra administratieve last en biedt een startpunt voor een dialoog tussen umc’s/ziekenhuizen over de geleverde kwaliteit van zorg. Hierin staat het onderling bespreken, leren van elkaar leren en (gezamenlijk) opzetten van verbetertrajecten centraal.

Kernset
Klinische sterfte, opnameduur, onverwacht lange opnameduur, heropnamen, heroperaties, 30/90 dagen sterfte, complicaties.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven
DICA, IGZ, LBZ

Eindrapportage

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Jun 2016 - 31 May 2017

Projectleider

Ervaring

Governance rond kwaliteitsverbetering: lessen uit lokale dashboardontwikkeling

In en door ziekenhuizen wordt veel kwaliteitsinformatie verzameld, getoond en verspreid door dashboards. Dashboards vervullen een rol in het monitoren, signaleren van afwijkingen, afleggen van verantwoording, vergelijking (benchmarking) en sturen op verbetering van de kwaliteit.

In dit project is in acht umc’s, twee algemene ziekenhuizen en twee topklinische ziekenhuizen geïnventariseerd op welke manier informatie over kwaliteit van zorg wordt verzameld, getoond op dashboards en welke ondersteunende structuren behulpzaam zijn (zoals sta sessies, periodieke gespreksrondes en leerbijeenkomsten).

Dit project resulteerde in een handreiking met praktische lessen, goede voorbeelden en discussiepunten voor de lokale ontwikkeling van dashboards.

Eindrapportage

Pecha kucha (zip, download begint meteen)

Presentatie

Publicatie: Broekharst D., Weggelaar A.M., Bruijne M. de. (2017) Leren van dashboard-ontwikkeling in ziekenhuizen: Data nog sterk extern gericht. BoardRoom Zorg. 08: 26-29.

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

​Ziekenhuis Tjongerschans, St. Antonius Ziekenhuis, Ziekenhuis St.Jansdal, VieCurie Medisch Centrum

Looptijd
01 Jul 2016 - 31 Dec 2016

Projectleiders

  • dr. Anne Marie Weggelaar-Jansen MCM
    Universitair docent iBMG, Erasmus Universiteit
    weggelaar@bmg.eur.nl
  • prof. dr. Martine de Bruijne
    Hoogleraar sociale geneeskunde, in het bijzonder kwaliteit van zorg
    VUmc
    mc.debruyne@vumc.nl

Teamsamenwerking

SUPPORTT

SUPORTT staat voor Sturen op een Positieve Professionele Werkomgeving voor Perfecte Patiëntenzorg door Top Teams. Er is een verband tussen werkomgeving (inclusief veiligheidscultuur en team functioneren) van zorgverleners en uitkomsten van zorg voor patiënten. Gesteld kan worden: hoe positiever deze aspecten worden ervaren, des te beter de kwaliteit van zorg. Maar welke aspecten zijn van belang, hoe kan dit worden gemeten en hoe draagt dit bij aan het structureel verbeteren van de kwaliteit van zorg?

In dialoog met bestuurders en internationale experts is vastgesteld dat een positieve werkomgeving onder andere team samenwerking, leiderschap, veiligheidsklimaat, collegiaal gedrag, werkplezier en goede werk condities omvat. Literatuurstudie heeft vele gevalideerde meetinstrumenten om werkomgeving te meten opgebracht. Enkele hiervan zijn bij uitstek geschikt voor het meten van werkomgeving in de praktijk. De resultaten bieden een handvat om hiermee te sturen op kwaliteit.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

  • NFU-programma Verbeteren van Kwaliteit: het beschikken over stuurindicatoren die inzicht verschaffen in de positieve werkomgeving maakt ook dat men direct aan de slag kan met het verbeteren hiervan.
  • NFU: Toekomstbestendige beroepen verpleging en verzorging: structurele inzicht in de werkomgeving voor verpleegkundigen kan waardevolle informatie opleveren voor het optimaal inrichten van verpleegkundige zorgteams met onderscheid tussen MBO en HBO niveau.
  • Het project heeft een link met de cultuurmeting benodigd voor (toekomstige) kwaliteitsaccreditaties zoals JCI of NIAZ Qmentum.
  • Het project Governance rond kwaliteitsverbetering: lessen uit lokale dashboardontwikkeling in het programma Sturen op Kwaliteit geeft inzicht in de wijze waarop de in dit project ontwikkelde stuurindicatoren gebruikt kunnen worden in dashboards op verschillende niveaus in het ziekenhuis.
  • Het onderzoeksproject 'Op weg naar goede leefsystemen' dat momenteel wordt uitgevoerd binnen de samenwerking van het NFU-consortium Kwaliteit van Zorg en Zorginstituut Nederland geeft inzicht in de wijze waarop zorgprofessionals met objectieve informatie omgaan ten behoeve van het verbeteren van de kwaliteit en geeft daarmee aanwijzingen voor de wijze waarop we de pilot kunnen inrichten.

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

Spaarne Gasthuis

Looptijd
01 Nov 2016 - 01 Nov 2017

Projectleiders

  • drs. Susanne Maassen
    Stafadviseur Verpleging, secretaris Verpleegkundige Raad VIP Pijler Kwaliteit & Patiëntenzorg, Servicebedrijf
    Erasmus MC
    s.maassen@erasmusmc.nl
  • prof. dr. Hester Vermeulen
    Hoogleraar Verplegingswetenschappen, IQ healtcare
    Radboudumc
    Hester.Vermeulen@radboudumc.nl

Patiëntenparticipatie

CAPPUCCINO

Resultaat van het CAPPUCCINO-project (Creating an Academic Patiënt Participation Uniform Care Control Indicator: a New Outlook) is een leidraad waarmee bestuurders een interactieve en waardevolle dialoog kunnen starten over (de mate van) patiënt- en familieparticipatie in hun ziekenhuis. De leidraad kan zowel binnen als tussen umc’s worden gebruikt om patiënt-en familieparticipatie verder te stimuleren.

De leidraad is in samenwerking met patiëntvertegenwoordigers en internationale experts opgesteld en bevat inspirerende voorbeelden van artsen, verpleegkundigen en paramedici die direct in de praktijk kunnen worden toegepast.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven
Dit project hangt samen met diverse programma’s en projecten waarmee NFU onderwerpen zoals gedeelde besluitvorming, patiëntparticipatie, terugdringen onnodige zorg, persoonsgerichte zorg of personalized care actief stimuleert:

Met al deze activiteiten geeft de NFU uitvoering aan de kwaliteitsvisie 2017-2020 Meer waarde voor de patiënt.

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

Patientenfederatie Nederland, IKONE

Looptijd
01 Nov 2016 - 01 Nov 2017

Projectleider

Hoofdhalsoncologie-keten

Hoofdhalsoncologie: van een reeks ketenindicatoren naar compacte stuurinformatie voor bestuurders      

Hoofdhalsoncologische (HHO) zorg is in Nederland geconcentreerd in 8 HHO-centra (HHOC’s) en 6 preferente partnerziekenhuizen. Om de kwaliteit van de HHO ketenzorg, geleverd in deze centra, te meten en te verbeteren is in 2014 de Dutch Head & Neck Audit (DHNA) opgericht.

Hierin worden data geregistreerd voor het meten van de ketenzorgkwaliteit met 39 indicatoren, geselecteerd vanuit een medisch specialistisch, paramedisch en patiëntenperspectief. Voor medici en paramedici is het goed mogelijk om het overzicht te houden over de grote hoeveelheid aan informatie en jaarlijks keuzes te maken voor verbeteringen. Echter, de grote informatiehoeveelheid is niet geschikt als stuurinformatie voor bestuurders en hoofden van afdelingen die participeren in de zorgketen, terwijl op dat niveau wel behoefte is aan inzicht in deze hoogcomplexe zorg.

In dit project is (door patiënten, medisch specialisten en paramedici) uit de beschikbare kwaliteitsinformatie uit de DHNA een compacte set ketenindicatoren geextraheerd. Deze set biedt RvB, afdelingshoofden en keteneigenaren van een HHOC en preferente partners bruikbare en betekenisvolle stuurinformatie. De geselecteerde set kan toegepast worden in alle 8 Nederlandse HHOC’s en 6 preferente partners en fungeert tevens als een template voor andere oncologische ketens.

Kernset
Overleving, recidive, complicaties, kwaliteit van leven (PROM), patiëntervaring (PREM), doorlooptijd verwijzing tot 1e poli afspraak, doorlooptijd 1e poli afspraak tot start behandeling, ondervoeding.

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

Ziekenhuis Rijnstate

Looptijd
01 Jan 2017 - 01 Jul 2017

Projectleider

RvB als risicomanager in de regio

Risico’s van regionale samenwerking herkennen met bestaande database

Binnen dit project is gekeken naar risico’s over de ziekenhuismuren heen. Welke risico’s spelen er als ziekenhuizen samenwerken in netwerken? Het is de verantwoordelijkheid van de Raad van Bestuur om risico’s in de regionale samenwerking te identificeren en te managen. De juiste selectie en duiding van relevante kwaliteitsinformatie uit bestaande bronnen, helpt bestuurders hierbij.

Op basis van kwantitatieve data (uit registraties), interviews en prospectieve risico-inventarisatie zijn risico’s geïdentificeerd, waaronder directe veiligheidsrisico’s voor patiënten, slechte uitkomsten door inadequate informatieoverdracht en strategisch, bestuurlijke risico’s als afname van patiëntenaantallen en/of veranderingen in patiëntenstromen.

Het project laat zien welke informatiebronnen en methoden geschikt zijn voor bestuurders voor het structureel en vroegtijdig inventariseren van deze risico’s. Met dit overzicht kunnen zij hun medewerkers voorbereiden op risico’s die gepaard gaan met (nieuwe) samenwerking in de regio en hiermee de kwaliteit van zorg in de regio bewaken en garanderen. Dit is zowel in het belang van bestuurders voor interne sturing, als ook in het belang van toezichthouders waaraan de ziekenhuizen verantwoording afleggen, o.a. Raad van Toezicht en de IGZ.

De resultaten dragen bij aan een urgentiebesef bij bestuurders voor het systematisch en proactief signaleren van risico’s bij samenwerking in de regio.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

  • Meetbaar Beter (hartcentra)
  • Project MONITOR-IC (regio IC)
  • Programma Sturen op Kwaliteit - Project Intensive Care

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

Catharina Ziekenhuis

Looptijd
01 Jul 2017 - 31 Dec 2017

Projectleider

Programma Onderwijs in Kwaliteit