Umc’s

Programma Verbeteren van Kwaliteit

Samen beslissen

De patiënt als partner

Een jonge vader wil een complexe knieoperatie ondergaan zodat hij  later mogelijk toch nog met zijn zoontje kan voetballen. Een dame van 82 jaar wil, koste wat het kost, graag over drie maanden de geboorte van haar eerste achterkleinkind meemaken. Voor iedere individuele patiënt spelen andere aspecten een rol bij het kiezen van een behandeling.

Dit drijft zorgverleners om met hun patiënten te spreken over hun persoonlijke situatie en voorkeuren.  Hoe kunnen ervaringen van medisch specialisten andere collega’s stimuleren om verder in te zetten op samen beslissen? Hoe geef je de toerusting van zorgverleners in samen beslissen vorm? Hoe kan het EPD worden benut? En hoe evalueren we samen beslissen in de praktijk van de zorg?

Met deze en andere vragen gaan de deelnemende umc’s aan de slag. Het Erasmus MC en het MUMC+ zetten bijvoorbeeld in op de implementatie van Samen Beslissen in twee zorgprocessen, en zij participeren daarbij tevens in het programma Beslist Samen!

Meer inspiratie? In de nieuwsbrief voor samenbeslissers brengen we met de Nederlandse Vereniging voor Ziekenhuizen, de Patiëntenfederatie Nederland, de Federatie Medisch Specialisten en het programma Beslist samen! goede praktijken en andere inspiratie over Samen Beslissen in beeld.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Marion Verduijn

Peer support

Interprofessionele samenwerking

Goede opvang voor de patiënt en zijn of haar naasten is bij een patiëntveiligheidsincident van cruciaal belang. Maar ook goede collegiale opvang voor zorgprofessionals is een aandachtspunt. Vanuit deze drive werken clinici en stafadviseurs kwaliteit uit zes umc’s samen om georganiseerde collegiale opvang en nazorg. uit te rollen in hun umc.

Zorgprofessionals krijgen in hun loopbaan bijna allemaal te maken met een ernstig patiëntveiligheidsincident. De impact op hun professioneel en persoonlijk functioneren kan soms zo groot zijn dat tijdelijk extra ondersteuning nodig is. In verschillende umc’s worden daarom stappen gezet voor het opzetten van peer support.

De betrokken umc’s willen de aanwezige kennis en ervaring uitwisselen en benutten voor versterking en versnelling van lokale activiteiten. Zoals uitwisseling rondom de implementatie en praktische werkwijze van een peer support systeem, plan van aanpak, protocollen en procedures,  het werven en trainen van peer supporters en juridische aspecten. Ook bepalen zij samen de wijze waarop zij de behoefte aan en impact van collegiale ondersteuning kunnen monitoren.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Loes Schouten

Redesign van zorgprocessen op basis van uitkomsten

Interprofessionele samenwerking

Hoe organiseren we de zorg zó dat teams hun gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de beste uitkomsten van zorg kunnen nemen? Zeven umc’s wisselen hun aanpak uit om interprofessionele teams op basis van uitkomsten van patiënten hun zorgprocessen in te richten op meer waarde voor de patiënt.

In de umc’s werken verschillende aandoeningsgerichte teams aan de (her)inrichting van zorgprocessen op basis van klinische- en patiëntuitkomsten. In dit verbetercluster vindt uitwisseling plaats tussen deze (klinische) teams; zij spiegelen onderling het design en redesign van behandel- en zorgprocessen, en de inrichting van verbetercycli en uitkomsten. Daarnaast wisselen umc’s hun kennis en gehanteerde methoden rond de aansturing van value-based health care uit.

 

Ook in Topaas: in het programma Sturen op Kwaliteit worden uitkomstensets bepaald voor diverse aandoeningen waaronder Schisis en Moeder & Kind.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts np

Leren van uitkomsten

Algemeen

Betere uitkomsten en ervaringen in de zorg gaan komen van zorgprofessionals die samen leren. Er zijn goede voorbeelden in de umc’s. Bijvoorbeeld interprofessionele complicatiebespreking in de thoraxchirurgie, waarin continu ongewenste uitkomsten tegen het licht worden gehouden om werkwijzen te verbeteren.

In dit cluster zoeken we uit wat nodig is om leren effectief en als vaste routine te organiseren. Wat we vinden, passen we direct toe en evalueren we op randvoorwaarden en bruikbaarheid.

In de praktijkgroep Leren van patiëntervaringen wisselen we goede praktijken uit, zoals de verbetering van informatie bij ontslag in het LUMC die tot een aanmerkelijke verbetering van patiëntervaringen leidde.

In een samenwerking met het College van Medisch Directeuren wordt gewerkt aan leren van calamiteiten. In één van de belangrijke bijdragen proberen alumni van de Master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg grip te krijgen op de effectiviteit van verbetermaatregelen.

We hopen verder met de lopende pilot Value Based Healthcare met bestaande data uitkomstinformatie te genereren die relevant en inspirerend is om van te leren. Mogelijk een volgende praktijkgroep.

Terugkerende lessen betreffen de noodzaak van de juiste teamcultuur en –vaardigheden om te leren en de beschikbaarheid van actuele en betrouwbare uitkomstinformatie. We werken in het programma Sturen op Kwaliteit met elkaar uit hoe umc’s dit structureel op een hoger plan kunnen brengen.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
dr. Nico van Weert

De Patiënt Betrekken

De patiënt als partner

Hoe betrek je de patiënt bij zijn of haar zorg en op welke manier? Het bevorderen en ondersteunen van de actieve rol van de patiënt in de zorg is onderdeel van de ambitie van meerdere umc’s. De umc’s trekken hierin op verschillende manieren samen op met patiënten. Dit verbetercluster betreft het verbeteren en uitbreiden van de informatievoorziening, educatieprogramma’s en initiatieven gericht op het goed betrekken van de patiënt.

Waar mogelijk worden binnen dit verbetercluster ontwikkelingen uit het Citrienprogramma E-Health benut. Samen Beslissen en Inzet van het Patiëntenportaal zijn voorbeelden van middelen om patiënten goed te betrekken; daar werken de umc’s in gezamenlijkheid aan in twee andere verbeterclusters binnen het programma Verbeteren van Kwaliteit.

Deelnemende umc’s

Contactpersoon
Mireille Pluijgers, MSc, arts np

Programma Sturen op Kwaliteit

Visieontwikkeling & expertise

Dialoog met bestuurders en expertgroep

Bestuurders met de portefeuille Patiëntenzorg ontwikkelen in dialoog met elkaar en met zorgprofessionals een gezamenlijke visie op sturen op kwaliteit van zorg.

Kern van de visie i.o is het volgende.

Betere uitkomsten en ervaringen in de zorg gaan komen van zorgprofessionals die samen leren. Umc’s bieden daarvoor een eigentijdse organisatie en creëren samen met anderen de ruimte die ervoor nodig is. Door dit tot gezamenlijk uitgangspunt van beleid te maken kunnen we de informatiesystemen ontwikkelen die teams van zorgprofessionals nodig hebben voor leren, verbeteren en verantwoorden. We zullen bovendien i.s.m. internationale partners trainingen verzorgen in het effectief gebruik daarvan.

Daarnaast verzorgen we steun en uitwisseling om motivatie en inspiratie voor zorgverbetering onder zorgprofessionals en andere umc-medewerkers te versterken. Onze regionale partners nodigen we uit om hierin samen te werken.

Zorgprofessionals zijn bijzonder gemotiveerd verbeterkansen te verzilveren en graag bereid zich erover te verantwoorden. De umc-leiding onderstreept het belang ervan door de resultaten en de hoofdbrekens die met dit werk gepaard gaan open met de zorgafdelingen te bespreken. Dit project loopt tot 31-12-2018.

Proceedings Invitational Organizing for Improvement, London April 26, 2017

Interimrapportage (september 2017)

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Oct 2015 - 31 Dec 2018

Projectleider

Ervaring

Governance rond kwaliteitsverbetering: lessen uit lokale dashboardontwikkeling

In en door ziekenhuizen wordt veel kwaliteitsinformatie verzameld, getoond en verspreid door dashboards. Dashboards vervullen een rol in het monitoren, signaleren van afwijkingen, afleggen van verantwoording, vergelijking (benchmarking) en sturen op verbetering van de kwaliteit.

In dit project is in acht umc’s, twee algemene ziekenhuizen en twee topklinische ziekenhuizen geïnventariseerd op welke manier informatie over kwaliteit van zorg wordt verzameld, getoond op dashboards en welke ondersteunende structuren behulpzaam zijn (zoals sta sessies, periodieke gespreksrondes en leerbijeenkomsten).

Dit project resulteerde in een handreiking met praktische lessen, goede voorbeelden en discussiepunten voor de lokale ontwikkeling van dashboards.

Eindrapportage

Pecha kucha (zip, download begint meteen)

Presentatie

Publicatie: Broekharst D., Weggelaar A.M., Bruijne M. de. (2017) Leren van dashboard-ontwikkeling in ziekenhuizen: Data nog sterk extern gericht. BoardRoom Zorg. 08: 26-29.

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

​Ziekenhuis Tjongerschans, St. Antonius Ziekenhuis, Ziekenhuis St.Jansdal, VieCurie Medisch Centrum

Looptijd
01 Jul 2016 - 31 Dec 2016

Projectleiders

  • dr. Anne Marie Weggelaar-Jansen MCM
    Universitair docent iBMG, Erasmus Universiteit
    weggelaar@bmg.eur.nl
  • prof. dr. Martine de Bruijne
    Hoogleraar sociale geneeskunde, in het bijzonder kwaliteit van zorg
    VUmc
    mc.debruyne@vumc.nl

Patiëntveiligheid

Naar benchmarking op veiligheidsindicatoren

In dit project is gemeenschappelijk draagvlak en visie gecreëerd op de ontwikkeling en implementatie van een benchmark met vergelijkende informatie over patiëntveiligheid van zorg geleverd door de umc’s.

Met behulp van een experimentele benchmark rapportage gebaseerd op thematische analyse van beschikbare veiligheidsindicatoren hebben medisch directeuren ervaring opgedaan met het gebruik van een benchmark rapportage voor onderlinge vergelijking. Raden van Bestuur van de umc’s hebben, aanvullend hierop, hun dialoog over sturen op kwaliteit en transparantie verdiept.

De benchmark rapportage op veiligheidsindicatoren maakt zichtbaar wat mogelijk is door verschillende indicatorensets thematisch te combineren.

Eindrapport

Deelnemende umc’s

Looptijd
15 Oct 2016 - 15 Apr 2017

Projectleider

  • prof. dr. Martine de Bruijne
    Hoogleraar sociale geneeskunde, in het bijzonder kwaliteit van zorg
    VUmc
    mc.debruyne@vumc.nl

Psychiatrie

Verbeteren van sturingsinformatie over kwaliteit van zorg in de academische Psychiatrie.

Tot op heden wordt inhoudelijk niet op geaggregeerd niveau gekeken naar de kwaliteit van zorg binnen de academische Psychiatrie. Ook wordt het perspectief van patiënten nog te weinig meegenomen.

Resultaat van dit project is een kernset van indicatoren waarmee de Raad van Bestuur en het afdelingsbestuur zicht krijgen op de kwaliteit van zorg voor patiënten met een depressie. De kernset bevat informatie over de ontwikkeling van symptomen, het functioneren van de patiënt, patiënttevredenheid, organisatie en bekostiging van zorg. Basis voor de set zijn de voor de GGZ verplichte ROM-vragenlijsten en klanttevredenheidslijst. De kernset, die in samenwerking tussen patiënten, cliëntenraad, zorgprofessionals en Raad van Bestuur is ontwikkeld, biedt betekenisvolle stuurinformatie om de kwaliteit van zorg verder te verbeteren.

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Nov 2016 - 01 Nov 2017

Projectleider

Oncologie

BROC-Dashboard Basic Registry Oncological OutCome

In het UMCG Comprehensive Cancer Center (CCC) bestaat een registratiesysteem voor tumorwerkgroepen waarin van oncologische patiënten een minimale set aan variabelen wordt vastgelegd: de Basic Registry Oncological OutCome (BROC). In dit project is op basis hiervan een overzichtelijk real-time dashboard met key-indicatoren binnen de tumorwerkgroepen Thoracale Oncologie, Colorectale Oncologie en de afdeling Medische Oncologie ontwikkeld voor professionals en bestuurders. Het dashboard is compatible met diverse ICT systemen en EPD’s.

Kernset
Aantal nieuwe patiënten per jaar, aantal patiënten per behandelingen per jaar, aantal dagen tussen MDO en behandeling, wachttijd voor 1e polikliniekbezoek bij vraagstelling maligniteit, < 3 week doorlooptijd voor diagnostiek, < 6 week tussen 1e polikliniekbezoek en start therapie, dagen tot overlijden na behandeling, complicaties na behandeling, opnameduur.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

Projectleiders uit andere umc’s binnen het programma Registratie aan de bron en het programma Naar Regionale Oncologienetwerken (beide Citrienfonds).

Eindrapport

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Nov 2016 - 01 Nov 2017

Projectleider

Waardegedreven zorg

Value-based healthcare met bestaande data

In deze pilot is onderzocht of het mogelijk is om op basis van beschikbare data iets te zeggen over de waarde van de geleverde zorg (kwaliteit/ kosten) voor patiënten met borstkanker, slokdarmkanker en/of chronisch nierfalen.

Gekeken is of uit bestaande administratieve gegevens en kwaliteitsregistraties, betekenisvolle (betrouwbare en valide) informatie over Value te genereren is die gebruikt kan worden voor verbeteracties op afdelings-/teamniveau en de Raad van Bestuur de mogelijkheid geven om te sturen. Er zijn voor alle drie ziektebeelden sets van ratio’s voor kwaliteit en Value opgeleverd. Clinici en methodologen beoordeelden de ratio’s en indicatoren op relevantie, betrouwbaarheid, validiteit en bruikbaarheid.

In overleg met juristen en dataverwerkers is nagegaan wat de juiste werkwijze is om uiteenlopende data voor analyse te ontsluiten. Privacyregels in deze vergen een afweging van het maatschappelijk belang.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

  • Uitsluitend gebruik van bestaande data over kwaliteit en kosten.
  • De bruikbaarheid wordt beoordeeld voor het NFU-verbetercluster Leren van Uitkomsten

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

IKNL

Looptijd
08 Mar 2017 - 08 Sep 2017

Projectleiders

  • prof. dr. Job Kievit
    Chirurg, hoogleraar medische besliskunde
    LUMC
    j.kievit@lumc.nl
  • prof. dr. Jan Hazelzet
    Kinderintensivist, hoogleraar kwaliteit en uitkomsten van de zorg
    Erasmus MC
    j.a.hazelzet@erasmusmc.nl

Patiëntervaringen

Sturen en verbeteren door meten en gebruiken

In veel zorgorganisaties wordt de ervaring van patiënten gemeten, maar dit leidt niet altijd tot gewenste actie. Hoe kan feedback van patiënten beter worden benut voor kwaliteitsverbetering? Hiervoor is niet alleen het systematisch in kaart brengen van belang, maar ook en vooral (beleid op) het daadwerkelijk gebruik van ervaringen van patiënten.

Resultaat van dit project is een kennisdocument voor het gebruik van feedback van patiënten. Het omvat concrete aanbevelingen voor het uitzetten én gebruiken van patiëntervarings- meetinstrumenten ter verbetering van de kwaliteit van zorg. Het document is tot stand gekomen op basis van literatuuranalyse en (inter)nationale expertise en biedt een handvat om de sturingskracht op basis van patiëntervaringen te verhogen.

Samenhang en samenwerking met lopende initiatieven

Topaas, andere projecten binnen Sturen op Kwaliteit (MS/Schisis, Moeder & Kind, Waardegedreven zorg, Patiëntparticipatie).

Deelnemende umc’s

In samenwerking met

NVZ, Santeon, Patiëntenfederatie, Zorginstituut Nederland, Zorgverzekeraars Nederland, Nivel, OECD.

Looptijd
01 Jul 2017 - 01 Dec 2017

Projectleider

Calamiteiten

Leren te leren

De huidige manier van het omgaan met de verbetermaatregelen die uit de analyse van calamiteiten voortkomen is ontoereikend. Er is onvoldoende progressie in verbetering van zorg naar aanleiding van deze analyses. De evaluatie en beoordeling door externe partijen en toezichthoudende instanties is sturend maar niet bijdragend aan de kans om te leren van calamiteiten en analyses daarvan.

Wat kan uit ingezette verbetermaatregelen na calamiteiten worden geleerd om in de toekomst kans op herhaling van een calamiteit te verkleinen?

Resultaat van dit project is een instrument ter classificatie & selectie van in te zetten verbetermaatregelen. Dit biedt bestuurders de kans om keuzes te maken dan wel thematisch aan verbetering te werken.

Deelnemende umc’s

Looptijd
01 Aug 2017 - 15 Dec 2017

Projectleider

  • dr. Dave Dongelmans
    intensivist, voorzitter stichting NICE, alumnus NFU-master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg
    AMC
    d.a.dongelmans@amc.uva.nl

Programma Onderwijs in Kwaliteit